निळू दामले

समाज म्हणजे निवडक वस्तूंचं म्युझियम किवा आर्ट गॅलरी नव्हे माणसाची किमत तो किती पैसे मिळवतो यावरूनच करायची का? हा प्रश्न इराणमधून स्थलांतरीत झालेल्या रोया हक्कियन डोनल्ड ट्रंपांच्या अमेरिकेला विचारत आहेत. कारण ट्रंप बाहेरच्या माणसांना देशात घेताना त्यांची पैसे मिळवण्याची क्षमता ही कसोटी लावणार आहेत. वरील प्रश्न त्यांनी “Journey from the Land of No: A Girlhood Caught in Revolutionary Iran” या त्यांच्या ताज्या पुस्तकात उपस्थित केलाय. रोया हक्कियन एक कवयित्री आहेत. रोया १९८५ साली अमेरिकेत स्थलांतरित झाल्या. खोमेनी यांचं धर्मराज्य इराणमधे…

Read More Read More

न्यू झीलँड सरकारनं बाहेरून येणाऱ्या लोकांना घरं खरेदी करायला बंदी घातलीय. चीन आणि ऑस्ट्रेलियातल्या घरांच्या किमती खूप वाढल्या आहेत. त्या मानानं न्यू झीलंडच्या शहरात जमीन आणि घरं स्वस्त असल्यामुळं भरपूर पैसे असलेले चिनी आणि ऑस्ट्रेलियन न्यू झीलँडमधे घरं विकत घेत आहेत. गेल्या १० वर्षात हा कल अधिक तीव्र झालाय. न्यू झीलँडमधे घरांची बाजारपेठ खुली होती, सरकारचं तिच्यावर नियंत्रण नव्हतं. चिनी लोक येत आणि वाट्टेल ती किमत द्यायला तयार होत. घरमालक म्हणे की चांगली किमत मिळत्ये ना, मग झालं तर. त्या…

Read More Read More

नोटबंदीनं भारताची अर्थव्यवस्था एक वर्षानं मागं नेली. काहीही निष्पन्न न झाल्यानं सगळा खटाटोप आतबट्ट्याचा ठरला. नव्या नोटा छापणं. त्या देशभर पोचवणं. जुन्या नोटा बँकेत गोळा करणं व त्यांचा हिशोब ठेवणं. प्रचार,जाहिराती. भारत सरकारची बरीच यंत्रणा याच उद्योगात काही काळ गुंतली होती. सुमारे ३.५ लाख कोटी रुपयांचं नुकसान झालं.   निर्णय घेण्याचा घटनात्मक अधिकार पंतप्रधानांना आहे. तो त्यांनी वापरला. समजा त्यांनी जुगार केला असं म्हणूया. समजा त्यांनी  अज्ञानापोटी निर्णय घेतला असं म्हणूया. समजा काही तरी चमत्कारीक गोष्ट करून लोकांना भारून टाकायचं असं…

Read More Read More

मोदी-शहा पार्टीच्या वतीनं निवडणुकीची तयारी सुरू केलीय. देशाची आर्थिक स्थिती सुधारण्यात अपयश आल्यामुळं  नाना मार्गांनी लोकांना वेडावण्याचे उद्योग मोदी-शहा पार्टीनं सुरु केलेत.   मोदी हा एक थोर माणूस आहे असं लोकांना पटवणं हा त्यातला एक उद्योग.  मोदींवर टीका करणारी माणसं वाईट्ट असतात असं मोदी-शहा पार्टी सतत सांगत असते. कार्यक्रम-मुद्दे यावरच्या चर्चेपासून दूर नेऊन लोकाना भावनांत गुंतवण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे. जनरल कर्णिक यांच्या नावानं एक वक्तव्य मिडियात फिरवलं जातय. त्याचा सारांश असा –  मोदी हे थोर गृहस्थ असून लोक विनाकारण त्यांच्या…

Read More Read More

नाबार्डचं ताजं सर्वेक्षण प्रसिद्द झालंय. त्यात भारतात शेतकरी कुटुंबं किती आहेत आणि त्यांचं महिना उत्पन्न किती आहे याची पाहणी करण्यात आलीय. त्यानुसार भारतात ४८ टक्के कुटुंबं शेतकरी कुटुंबं आहेत आणि ५२ टक्के शेतकरी नसलेली कुटुंबं आहेत.  सरासरी शेतकरी कुटुंबातलं शेतीपासून मिळणारं उत्पन्न ४३ टक्के आहे आणि उरलेलं उत्पन्न शेतीव्यतिरिक्त कामातून मिळतं. म्हणजेच घरातलं कोणीतरी शेतीसोडून इतर काम करतं, शेतमजूरी किंवा कुठली तरी नोकरी. शेतकरी कुटुंबातला माणूस शेतमजुरी करतो याचं कारण भारतातल्या शेतीचा आकार सरासरी २०७१ एकर आहे. या आकाराची सर्वसाधारण…

Read More Read More

वडोदरा (बडोदा नव्हे) नगरपालिकेनं पाणी पुरीवर बंदी घातलीय. शहरात नाना रोगांचा उच्छाद झाल्यावर पालिका अधिकाऱ्यांनी शहराचं आरोग्य कुठं बिनसतंय ते पहाण्यासाठी चौकशा केल्या, त्यात पाणी पुरीच्या गाड्यांवर त्यांना अस्वच्छता दिसली.  पाणी पुरी मुंबईत असते, गोलगप्पा लखनऊमधे असतो, पुचका बंगालात असतो. कुठंही असो, पाणी पुरीचं पाणी शुद्ध नसतं. ती देणारा माणूस अस्वच्छ असतो, घामेजलेला असतो. ज्या हातानं घाम पुसतो तोच हात पाण्यात घालून ते पाणी पुरीत भरून खाणाऱ्याला देतो. या पाण्याबद्दल न ऐकलेल्या बऱ्या अशा अनंत कहाण्या आहेत. या कहाण्या माहित…

Read More Read More

धर्मसंकल्पनेचे एक शस्त्र करून दहशतीच्या हिंस्त्रतेतून जगाला हादरवून सोडणार पाकिस्तान हा देश. लोकशाही व्यवस्थेपेक्षा धर्मरक्षण आणि धर्मप्रसार हीच आपल्या देशाची ओळख असं ठासून सांगणारी या देशाची व्यवस्था – वस्तुतः कुठलीही व्यवस्थाच नसणारा. तरीही या देशाला एका पूर्वेतिहासाची भक्कम पार्श्वभूमी आहे. भारतासारखीच विविध जाति-जमातींची अनेकताही या देशाला आहे. परंतु या अनेकतेला नाकारत केवळ इस्लामचेच प्राबल्य पुनःपुन्हा अधोरेखित करणारा हा देश. या देशाचं भवितव्य कसं आहे नेमकं? पाकिस्तानमधली न्यायव्यवस्था, शिक्षणव्यवस्था, अर्थकारण, राजकारण यांचे चेहरे कसे आहेत? सुधारणांना नकारच नोंदवणाऱ्या या देशाची अधोगती अटळ…

Read More Read More

कर्जतला जियो नावाची एक शिक्षण संस्था निर्माण झालीय. मुकेश अंबानींच्या उद्योगाच्या खात्यावर ती संस्था आहे. संस्थेबद्दल समजलेल्या गोष्टी दोन. एक संस्थेचे चॅन्सेलर डॉ. माशेलकर असतील. दुसरी संस्थेत विद्यार्थ्याला वर्षाला इतकी इतकी फी आकारली जाईल, इतक्या एकरावर इतके चौरस फूट बांधकाम असेल वगैरे. बाकी  माहित नाही. कोण प्रोफेसर्स आहेत, अभ्यासक्रम कसा असेल, तो कसा शिकवला जाईल इत्यादी गोष्टी समजलेल्या नाहीत. सारं काही अजून घडायचं आहे. माशेलकर ही व्यक्ती लोकांना माहित आहे. शिक्षण किंवा संशोधन या बाबतची त्यांची कामगिरी किती व गवगवा…

Read More Read More

अँजेला मर्केल यांच्याबरोबर एक जेवण बैठक करायचं आधीच ठरलं होतं.   बर्लीनमधल्या एका हॉटेलात एका हॉलमधे ओबामा आणि मर्केल एकत्र जेवले. तीनेक तास. ओबामांची कारकीर्द संपत होती,  ट्रंप कारकीर्द सुरु होत होती. ट्रंप काय करतील याची भीतीचिंता मर्केलनी व्यक्त केली. ओबामाही चिंतित होतेच, म्हणाले, वाट पाहूया. ब्रीटन युरोपियन समुदायातून बाहेर पडत होतं आणि सीरियन स्थलांतरीतांच्या स्फोटक प्रश्नाला जर्मनी आणि युरोपला तोंड द्यावं लागत होतं. मर्केल चिंतित होत्या. सीरियन स्थलांतरितांना जर्मनीत प्रवेश देण्याच्या त्यांच्या निर्णयावर जर्मन जनता खवळली होती. युरोप आणि…

Read More Read More

इम्रान खान यांच्या पाकिस्तान तहरीके इन्साफ पक्षाला पाकिस्तानातल्या लोकसभा निवडणुकीत सर्वात जास्त जागा मिळाल्या पण बहुमत मिळालं नाही. सध्या तुरुंगवासी असलेल्या नवाझ शरीफ यांच्या पाकिस्तान मुस्लीम लीगला दोन नंबरच्या पण खान यांच्या पक्षाच्या जवळजवळ अर्ध्या जागा मिळाल्या. इम्रान खान इतर पक्षांची, बहुदा स्वतंत्र उमेदवारांची, मदत घेऊन पंतप्रधान होतील. क्रिकेटमधून निवृत्त झाल्यावर १९९६ साली इम्रान खान यांनी पाकिस्तान तहरीके इन्साफ  हा पक्ष स्थापन केला. २००२ पासून ते लोकसभेत निवडून येत आहेत. मावळत्या लोकसभेत ते विरोधी पक्ष नेते होते. २०१३ साली झालेल्या…

Read More Read More