निळू दामले

देवासारखा माणूस तयार होईल काय? युवाल हरारी यांचं होमो डियस (Homo Deus) हे पुस्तक सध्या गाजतय. होमो डियस म्हणजे जवळ जवळ देव झालेला माणूस. देव म्हणजे पूर्ण व्यक्ती, पुर्ण निर्दोष व्यक्ती. एकेकाळी माकड असलेला माणूस विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचा उपयोग करून जवळजवळ देव बनवला जातोय या विषयाभोवती हे पुस्तक फिरतं. लेखक पृथ्वीचा  ४ अब्ज वर्षांचा जीवनप्रवास धुंडाळतो. आजचा माणूस घडण्याचा पहिला टप्पा ७० हजार वर्षांपूर्वी सुरु झाला. त्यावेळी  माणसाला बोधनाची, ज्ञान आणि समज घडवण्याची सोय मेंदूत झाली. ११ हजार वर्षांपूर्वी माणसानं…

Read More Read More

अँगेला मर्केल वैज्ञानिक आहेत. अनुभव घेणं, त्या अनुभवातून शक्यता लक्षात घेणं आणि त्या शक्यतांचा वापर करून पुढील निर्णय घेणं ही वैज्ञानिक कार्यपद्धती मर्केल यांच्या अंगी मुरली आहे. त्यामुळं अर्थव्यवस्था असो की राजकारण, मर्केल परिस्थितीचा अभ्यास करतात, शिकतात आणि त्यानंतर पुढली पावलं उचलतात.  अर्थव्यवस्था असो की राजकारण, मर्केल परिस्थितीचा अभ्यास करतात, शिकतात आणि त्यानंतर पुढली पावलं उचलतात. सभोवतालची परिस्थिती जशी असेल म्हणजे जसा अनुभव आला असेल त्यानुसार मर्केल धोरणं ठरवतात. त्यांच्या व्यक्तिमत्वाचा हा भाग त्यांना सत्तेचा खेळ करताना उपकारक ठरतो. अँगेला…

Read More Read More

लास वेगासमधे स्टीवन पॅडॉकनं ५९ माणसांना ठार मारलं. ३२ व्या मजल्यावरच्या हॉटेल खोलीत, जिथून त्यानं गोळीबार केला, २३ बंदुका आणि हज्जारो गोळ्या होत्या. लास वेगासपासून चाळीस मैलावरच्या त्याच्या गावातल्या घरात पोलीस घुसले तेव्हां तिथं १९ बंदुका सापडल्या. ६४ वर्षीय पॅडॉकनं त्या गावातच असलेल्या गिटार आणि बंदुका या नावाच्या दुकानातून आणि काही अंतरावरच्या दुसऱ्या गावातून हस्तगत केल्या होत्या. पॅडॉक  गोरा होता, मुसलमान नव्हता, त्यानं जिहाद केला नव्हता. पॅडॉकवर कोणताही गुन्हा पूर्वी नोंदला गेलेला नव्हता. गोळीबाराची बातमी पसरल्या पसरल्या सोशल मिडियात दणादण…

Read More Read More

भाषेची जगण्याची धडपड. स्पेनमधे अनेक भाषा बोलल्या जातात. मुख्य भाषा स्पॅनिश. स्पॅनिशचीही अनेक रुपं बोलली जातात. युस्कारा ही भाषा स्पेनमधे आज सुमारे ७ लाख माणसं, म्हणजे स्पेनच्या लोकसंख्येच्या दोन टक्क्यापेक्षा कमी माणसं, बोलतात. नेमका आकडा कळायला मार्ग नाही. बास्क आणि नवारा  विभागातच ही भाषा बोलली जाते. ही भाषा स्पॅनिशपेक्षा इतकी वेगळी आहे की स्पॅनिश लोकांना त्यातलं हो की ठो कळत नाही. ही भाषा दडपण्याचा प्रयत्न कित्येक शतकं होतोय. गुप्तरीत्या घराच्या अंधाऱ्या माजघरांत ही भाषा आजांनी नातवांकडं सरकवली. स्पेनमधे बाहेरची माणसं…

Read More Read More

मुंबई ते अमदाबाद हे ५०८ किमीचं अंतर सरासरी ताशी ३२० किमी या वेगानं सुमारे अडीच तासात कापणारी बुलेट ट्रेन सुरु करण्याचं सरकारनं जाहीर केलं आहे. जपान सरकार या ट्रेनसाठी ८८ हजार कोटी रुपयांचं कर्ज एक शतांश टक्का दरानं देणार आहे. भारत सरकार २२ हजार कोटी रुपये खर्च करणार आहे. म्हणजे हा प्रकल्प १.१ लाख  कोटी रुपयांचा असेल. २०१३ साली मनमोहन सिंग यांनी या प्रकल्पाची  शक्यता तपासणीचा करार जपान सरकारबरोबर केला होता. त्या वेळी नरेंद्र मोदींनी या करारावर टीका केली होती,…

Read More Read More

माझ्या मागल्या रांगेत दोघी जणी शुभमंगल सावधान हा सिनेमा मराठीत आहे असं समजून आल्या होत्या. सिनेमा हिंदीत सुरु झाल्यावर ” शी: हे काय ” म्हणाल्या. पण काही वेळातच सिनेमाला सरावल्या, खिंदळू लागल्या. मुदीत सुगंधाच्या  प्रेमात पडतो. रीतसर लग्न ठरतं. सुगंधाला सरळपणे लग्न नको असतं, काही तरी थरार असावा असं वाटत असतं. लग्नापूर्वी सेक्सचा अनुभव घ्यावा असं दोघं ठरवतात. मुदीत कंडोम आणतो.  सभोवतालचं वातावरण, आपण करतोय ते ठीक आहे की नाही याची  धास्ती.  त्याचं लिंग उभं रहात नाही. इथून घोटाळा सुरु…

Read More Read More

  १९८१ मधे स्थापन झालेल्या इन्फोसिस या माहिती तंत्रज्ञान कंपनीमधे मोठी घालमेल झाली. २०१४ साली नेमलेल्या विशाल सिक्का यांनी आपल्या प्रमुख कारभारी पदाचा राजिनामा दिला. त्यांच्या जागी इन्फोसिसचे माझी प्रमुख कारभारी नंदन निलेकणी यांची नेमणूक झालीय. वरील बदल सहजपणे झालेला नाही. बऱ्याच ठिणग्या उडाल्या, बरेच आवाज झाले. सिक्का यांनी पद सोडताना आरोप केला की त्यांच्यावर आणि कंपनीच्या त्यांच्या सोबतच्या संचालक मंडळावर हीन स्वरूपाचे व्यक्तिगत आरोप करण्यात आले. या आरोपांची दखल घेऊन कंपनीनं दोन प्रतिष्ठित संस्थाना आरोपांची चौकशी सोपवली. त्या संस्थांनी…

Read More Read More

गुरमीत राम रहीम याला बलात्काराच्या आरोपावरून वीस वर्षाची सजा कोर्टानं सुनावलीय. गुरमीतचा आश्रम, आश्रमातले अनैतिक, बेकायदेशीर व्यवहार इत्यादी गोष्टी आता साऱ्या जगाला माहीत झाल्या आहेत. गुरमीत विकृत होता. मनोरोगी होता.गुरमीतनं एक स्वतंत्र देशच चालवला होता आणि भारत नावाच्या देशातले कायदे गुरमीतच्या डेरादेशाला लागू नव्हते याची माहितीही बाहेर येतेय. गुरमीतचं साम्राज्य उभं राहिलं ते राजकीय आश्रयामुळं हेही आता पुरेसं स्पष्ट झालंय. दुसरे एक भीषण आसाराम बापू सध्या तुरुंगाची हवा खाताहेत. टँकरनं लोकांवर रंग शिंपडणारे, गर्भार स्त्रीला डोहाळे येतात तेव्हां तिला मुकुट,…

Read More Read More

‘ अगेन्स्ट एवरीथिंग ‘ हा मार्क ग्रीफ यांचा ताजा निबंध संग्रह. संग्रहात मार्क ग्रीफ अमेरिकेच्या सामाजिक-राजकीय-आर्थिक परिस्थितीचं विश्लेषण करतात. अमेरिकेतली माणसं खातात म्हणजे काय करतात, अमेरिकेतली माणसं संगित ऐकतात किंवा व्यायाम करतात म्हणजे काय करतात, अमेरिकेतल्या लोकांचं टीव्ही वाहिन्या पहाणं म्हणजे नेमकं काय असतं याचा विचार लेखक या पुस्तकात करतात. पुस्तकातले सर्वच्या सर्व संदर्भ अमेरिकेतले असल्यानं बिगर अमेरिकन वाचकाला संदर्भ विसरून पुस्तक वाचावं लागतं. तरीही अमेरिका समजायला पुस्तकाची मदत होते. अमेरिकेत जे घडतं ते कालांतरानं जगात, भारतात घडत असतं. त्यामुळं…

Read More Read More

मराठवाड्यात ११ ते १७ ऑगस्ट या ७ दिवसांत ३४ शेतकऱ्यांनी केलेल्या आत्महत्यांची नोंद झाली आहे. महाराष्ट्र सरकार आपण शेतकऱ्यांसाठी केलेल्या कामांचे आणि योजनांचे ढोल बडवत आहे. जलयुक्त शिवार काय, पीक विमा योजना काय, कर्जमुक्ती काय आणि कायन् काय. २०१४ साली भाजप आणि सेनेनं आधीच्या काँग्रेसनं महाराष्ट्र कुठं नेला होता त्याचा शोध घेऊन महाराष्ट्र पुन्हा वळणावर आणण्यासाठी सरकार स्थापन केलं. त्यालाही आता तीन वर्षं झालीत. भाजपनं महाराष्ट्र कुठे नेलाय असं म्हणायची संधी काँग्रेसला मिळाली नव्हती कारण त्यांना स्वातंत्र्यानंतर सत्ता उपभोगण्याचा कायमचा…

Read More Read More