निळू दामले

 चंद्रावर अणुभट्टी चंद्रावर ऊर्जा निर्मिती करणारी अणुभट्टी उभारण्यासाठी सध्या अमेरिका आणि रशिया-चीन यांच्यात स्पर्धा लागलीय. २०३६ साल तिघांच्या डोक्यात आहे. रशिया आणि चीन यांच्यात सहकार्य आहे. चंद्रावर काय काय आहे याचा शोध अजून पूर्ण झालेला नसतांनाही अणुभट्टीची खटपट कां चाललीय?  सध्या अवकाशयानं चंद्रावर जातात, अवकाशवीर चंद्रावर फेरफटका मारून माती, हवा  इत्यादींचे नमुने गोळा करून, फोटो काढून परततात. लोकांना आशा वाटतेय की चंद्रावर पाणी सापडेल. ते सापडलं की चंद्रावर वस्ती उभारायचे प्लॅन आहेत. कारखाने काढणार, नाना प्रक्रिया करणाऱ्या प्रयोगशाळा काढणार, माणसं…

Read More Read More

अरेबियन नाईट्स. लेखक केदार वैद्य भारताच्या कानाकोपऱ्यातून विमानं गोव्याला जातात. गोव्याला जाणाऱ्या विमानात भारतातल्या सर्व भाषा कानावर पडतात. माणसं विमानात बसतात तिथपासून गोव्याला उतरेपर्यंत दंगा करत असतात. गोव्यात जायला निघतात तेव्हांच त्यांचा मूड बदलेला असतो. गोवा म्हणजे मौजमस्ती असं समीकरण गोव्याबाहेरच्या लोकांनी जमवलेलं असतं. मस्ती करायला निघालेली ही माणसं गोव्याच्या किनाऱ्यावर जातात.  तिथं स्वस्तात दारू मिळते. विचित्र कपडे घालून तिथं वाळूत आणि रस्त्यांवर फिरता येतं. महाग दारूत आंधोळ करू शकतील इतकी पैसेवाली लोकंही गोव्यात दारूची किंमत कमी असते म्हणून दारू…

Read More Read More

फ्रेंच असंतोष ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी हज्जारो विद्यार्थी पॅरिसच्या रस्त्यावर उतरले. कचऱ्याच्या कुंड्या रस्त्यावर आणून त्यांनी रस्ते अडवले. स्वातंत्र्य चौकातल्या स्मारक पुतळ्यांवर आरूढ होऊन घोषणा दिल्या.   विद्यार्थ्यांचा राग कित्येक दिवस आधीपासून धुमसत होता. एक मागणी होती फी कमी करा. (खरं म्हणजे ती मागणी पालकांनी करायला हवी होती.) दुसरी मागणी- वर्ग गच्च भरतात, वर्ग मोठे करा नाही तर विद्यार्थ्याची संख्या तरी कमी करा. तिसरी मागणी, वर्गात उंदीर असतात. त्यांचा बंदोबस्त करा. चौथी मागणी थंडीच्या काळात गारठून मरायची पाळी येते, वर्ग…

Read More Read More

पुस्तक Secrets- A reporters Memoir बॉब वुडवर्ड ०० बॉब वुडवर्ड या नामांकित बातमीदाराचं सेक्रेट्स-ए रिपोर्टर्स मेमवा हे पुस्तक प्रसिद्ध होतंय. वुडवर्ड वॉटरगेट प्रकरणावरील बातम्यामुळं प्रसिद्ध झाले. प्रेसिडेंट निक्सननी प्रतिस्पर्धी डेमॉक्रॅट्सच्या वॉटरगेट इमारतीतल्या कार्यालयात दरोडेखोर घुसवून तिथून रेकॉर्ड चोरण्याचा प्रयत्न केला होता. वुडवर्ड आणि बर्नस्टिन यानी निक्सनचे गुन्हे शोधले,परिणामी निक्सनना राजीनामा द्यावना लागला होता. वुडवर्ड वॉशिंग्टन पोस्ट या पेपरमधे ते बातमी दार होते, सहाय्यक संपादक होते, सहाय्यक कार्यकारी संपादक होते. १९७० साली त्यांनी बातमीदारीला सुरवात केली.  अमेरिकेचे प्रेसिडेंट आणि सरकार हे…

Read More Read More

आज अफगाणिस्तानात अल कायदा शिल्लक आहे? अल कायदानं सप्टेंबर २००१मधे न्यू यॉर्कमधले ट्विन टॉवर उडवले त्या घटनेला २५ वर्षं झाली.  ओसामानं अफगाणिस्तानातून हल्ल्याचं नियोजन केल्याचं कळल्यावर अमेरिकेनं ओसामाला पकडण्यासाठी आणि अल कायदा नष्ट करण्यासाठी खूप खटाटोप केला. ओसामाला आश्रय दिला म्हणून तालिबानची राजवट नष्ट केली. अफगाणिस्तानावर आक्रमण केलं, दीड लाखाची फौज तैनात केली, अनंत हल्ले केले. अफगाणिस्तान हे अमेरिकेचं दुसरं वियेतनाम ठरलं. अमेरिकेला तालिबानसमोर नाक घासत अफगाणिस्तानातून बाहेर पडावं लागलं. रशियाला हुसकण्यासाठी अमेरिकेनं तालिबान वाढवलं. तालिबाननं अल कायदाला वाढवलं. मग…

Read More Read More

  वटवाघूळ ताजं संशोधन सांगतय की वटवाघुळाचा  जन्म युरोपात झालाय. वट वाघूळ ६.५ कोटी वर्षांपूर्वी आशिया किंवा आफ्रिकेत जन्मलं असं संशोधक मानत होते. वटवाघुळावर आजवर आशिया हक्क सांगत होता, त्याचं पेटंट आशिया मागत होतं. अरेरे.  वटवाघूळ हा शब्द कुठून आला? नेमका उगम सापडत नाही. वट म्हणजे वड किंवा वाघुळ म्हणजे वाघ असा कोणताही अर्थ लागत नाही.    बॅट या इंग्रजी शब्दाची काही मुळं सापडतात. १४ व्या शतकाच्या आधीच्या इंग्रजीत hrēremūs असा शब्द होता. हेरे म्हणजे थरथरणारा, मुस म्हणजे उंदीर. वटवाघुळाचं…

Read More Read More

व्यायामाला फाटा द्या, वजन कमी करणारं औषध घ्या…. कार्लोस कँपोज हे टेक्ससमधले फॅमिली फिजिशियन आहेत. फॅमिली डॉक्टर या नात्यानं ते नागरिकांच्या आरोग्याची चिकित्सा करून उपाययोजना सांगतात. त्यांच्याकडे येणारे पेशंट प्रामुख्यानं मधुमेह आणि लठ्ठपणा या विकारांसाठी औषधं घेतात. गेल्या सातेक वर्षांत ते टेक्ससमधे आणि इतर ठिकाणी व्याख्यानं देतात. डॉक्टर्स, नर्सेस इत्यादी लोकांचं वैद्यकी या विषयावर ते प्रबोधन करतात, अनुभवी डॉक्टर म्हणून त्याना मार्गदर्शन करतात. स्वतःच्या गावात आणि इतरत्र त्यांचं फिरणं होतं. त्यांच्या या कार्यक्रमासाठी त्यांना GLP-1s या वजन कमी करणाऱ्या औषधांच्या…

Read More Read More

दुबई तेल अवीव फ्लाईटवर काय घडलं? ३० सप्टेंबर २०२६ रोजी तेल अवीवला जाणारं फ्लायदुबई या कंपनीचं विमान दुबईवरून उडालं. ३.५ तासांचा प्रवास, १७० प्रवासी होते, बहुतेक इस्रायली होते. स्मित मच्छर आणि हम्माम अल हम्मामी हे दोन पायलट होते. विमान सुरु झाल्यावर काही वेळानं हम्मामनं खुर्चीच्या मागं ठेवलेला हातोडा हस्तगत केला आणि  स्मित मच्छरवर हल्ला केला. संकट समयी काच फोडण्यासाठी हा हातोडा ठेवलेला असतो, तो लॉक्ड नसतो, खुल्ला असतो. हल्ला झाला,स्मित कोसळला. विमान वेगानं जमिनीकडं निघालं. ३४ हजार फुटावरून झपकन १४…

Read More Read More

धर्मप्रसारासाठी एआय कॅथलिक चर्चची घसरण रोखण्यासाठी पोप लिओ यांनी चार दिवसांचा फ्रान्सचा दौरा केला.  फ्रान्सची लोकसंख्या ६.९० कोटी. फ्रान्समधल्या  २.३५ कॅथलिकांपैकी   १.८ कोटींनी धर्म सोडला. ५५ भाविक कॅथलिक उरतात. यातले दोन टक्के रविवारी नित्य नियमानं चर्चमधे जातात.  कमी अधिक प्रमाणावर युरोप व अमेरिकेत हीच स्थिती आहे. कल्पक लोक चर्चच्या उजाड इमारतींचे इतर उपयोग करू लागलेत.  पोप लिओ लुर्ड या प्रसिद्ध जुन्या चर्चमधे गेले. बालवयात धर्मगुरूंनी लैंगिक शोषण केलेल्या सहा जणांना ते भेटले.चर्चमधे उपदेशकाला मदत करण्यासाठी बालकांची नेमणूक होते. उपदेशक…

Read More Read More

नेतान्याहूंची झोप उडवणारी डॉक्युमेंटरी नॅझा (NAZA) ही डॉक्यूमेंटरी गाजते आहे, इस्रायलमधे या माहितीपटानं  धमाल उडवलीय.युवाल अब्राहम आणि रेचल सोर या इस्रायली तरूणांनी हा माहितीपट केलाय.  या पटाला व्हेनिस महोत्सवात ज्यूरींचं विशेष पारितोषिक मिळालं,  प्रेक्षकांनी वीस मिनिटं टाळ्यांचा कडकडाट केला.   तेल अविवमधे चित्रपटाच्या दिक्दर्शकांच्या घरासमोर निदर्शनं झाली. नेतान्याहू या मुलांचं नागरीकत्व काढून घेणार म्हणतातेत. कोण म्हणतात मुलांना फाशी द्या, कोण म्हणतात  जन्मठेप द्या. असं काय आहे त्या माहितीपटात? इस्रायलनं गाझात माणसं कशी मारली याची माहिती या माहितीपटात आहे. इस्रायलच्या लष्करातल्या २४…

Read More Read More