निळू दामले

How to Argue With a Racist: History, Science, Race and Reality. Adam Rutherford. 224 pages Publisher : W&N. || पंधरासोळाव्या शतकातल्या अज्ञानातून जन्मलेला वंशवाद अजूनही माणसं कवटाळतात या वास्तवाचा वेध  ॲडम रुदरफोर्ड प्रस्तुत पुस्तकात घेतात. ” तुम्ही जिथून आला तिथं परत जा…आम्हाला तुम्ही अमेरिकेत नको आहात.. काळे लोक तुम्हाला शेजारी म्हणून हवेत काय.. ज्यू परके आहेत, ते आमची जागा घेऊ पहात आहेत…” असं आता अमेरिकेत जाहीरपणे बोललं जातंय. आफ्रिकन, मुसलमान, भारतीय, आशियन, मेक्सिकन असं एकाद्या समाजाचं वर्णन करून त्या समाजाला अमेरिकेत आता उघडपणे वेगळं करून हाकलून देण्याची…

Read More Read More

A DROP OF TREASON Jonathan Stevenson University of Chicago Press || अमेरिकेनं देशद्रोही असा शिक्का मारलेल्या Philip Agee या माणसाचं प्रोफाईल प्रस्तुत पुस्तकात आहे. एका परीनं ते धाडस आहे असंच म्हणायचं. फिलिप एजी सीआयएमधे केस ऑफिसर होते, हेर होते. अमेरिकेचं देशोदेशींची सरकारं उलथवण्याचं परदेश धोरण मान्य नाही असं कारण सांगत, उघडपणे वाच्यता करत त्यानी नोकरी सोडली आणि उरलेलं आयुष्य अमेरिकेबाहेर काढून त्यांनी अमेरिकन धोरणांचे वाभाडे काढले. जोनाथन स्टीवन्सन हे प्रस्तुत पुस्तकाचे लेखक संरक्षण, परदेश संबंध, दहशतवाद, इस्लामी प्रभाव या विषयांचे जाणकार आहेत….

Read More Read More

World Turned Upside Down यांग जिशेंग यांच्या  World Turned Upside Down या  नव्या  पुस्तकाची दखल पश्चिमी देशातली माध्यमं सध्या घेत आहेत. या पुस्तकात लेखकानं माओच्या १९६६ ते १९७६ च्या दरम्यान झालेल्या सांस्कृतीक क्रांतीवर सविस्तर लिहिलं आहे.  माओच्या राजकीय जीवनातला पहिला टप्पा लाँग मार्चचा. खेड्यापाड्यातल्या शेतकऱ्यांना संघटित करून माओनं चीनच्या या टोकापासून त्या टोकापर्यंत दीर्घ यात्रा काढली. या काळात माओनं पक्ष संघटित करून देशभर पसरला. परिणामी माओ चीनचा नेता झाला. दुसरा टप्पा होता चीनच्या झटपट आर्थिक विकासाचा. हनुमानासारखा सूर्य गिळायचा प्रयत्न माओनं केला. जगात कोणीही…

Read More Read More

The Spark That Lit the Revolution  Lenin in London and the Politics that Changed the World  Robert Henderson  Bloomsbury Publishing
 || फार गमतिशीर पुस्तक आहे. लेनिनचा लंडनमधील मुक्काम असा पुस्तकाचा विषय आहे. झारशाहीविरोधात बंड करणाऱ्या क्रांतीकारकांचा नेता लेनिन.झारनं त्याला सैबेरियात विजनवासात हाकललं. विजनवास संपल्यावर लेनिन जर्मनी, बेल्जियम, स्वित्झर्लंड अशी मजल दर मजल करत लंडनमधे गेला, १९०२ साली. त्यानंतर १९११ पर्यंत लेनिन जगात इतरत्र जात असे आणि पुन्हा लंडनमधे येत असे. एकूण सहा मुक्काम लंडनमधे झाले, निरनिराळ्या घरांत. इक्रा नावाचं एक…

Read More Read More

 नोव्हेंबरमधे नोटबंदीला पाच वर्षं पूर्ण झाली.   त्या बद्दल ना नरेंद्र मोदींनी भाषण करून स्वतःचं कौतुक केलं, ना सरकारनं ढोल बडवला, ना भाजपनं आपण कशी पाकिस्तानची वा दहशतवाद्यांची जिरवली यावर ट्रोल मोहिम केली.   त्यात आश्चर्य वाटण्यासारखं काही नाही. कारण नोटबंदी हे सपशेल अपयश होतं. मीरा सन्याल यांचं पुस्तक तपशील, अभ्यास आणि विश्लेषणातून  नोटबंदीनं काहीच साध्य केलं नाही असं सांगतं. THE BIG REVERSE HOW DEMONETIZATION KNCKED INDIA OUT या पुस्तकात मीरा सन्याल तपशीलात जाऊन एकेका मुद्द्यावर नोटबंदी हा कसा गाढवपणा होता ते स्पष्ट करतात.   मोदींना काय…

Read More Read More

शील ओसवाल नावाच्या एका भारतीय माणसानं ब्रिटीश व्हर्जिन आयलंड या एका बेटावर बिसकॉन नावाची कंपनी स्थापन केली, पैसे त्या कंपनीत गुंतवले. त्या बेटावर कंपनी नोदवली तर तिथं कर वगैरे नसतात, पैसे कुठून आले याची चौकशी त्या बेटाचं सरकार करत नाही, कंपनी काय व्यवहार करते तेही विचारत नाही. ओसवाल यांनी त्या कंपनीतर्फे इंडोनेशियातल्या जीटीबीओ नावाच्या खाणकंपनीत पैसे गुंतवले. इंडोनेशियन खाण कंपनीनं कच्चा माल विकून आणि खनीज यंत्रं विकून काही करोड डॉलर मिळवले. इंडोनेशिय कंपनी आणि बेटावरची कंपनी याना त्यातून नफा मिळाला,…

Read More Read More

आप अँड डाऊन. ।। अण्णा हजारे आणि अरविंद केजरीवाल ही दोन माणसं गेली वीसेक वर्षं सतत बातम्यांमधे असतात. कधी ते लोकप्रियतेच्या शिखरावर असतात तर कधी टीकेचे बळी ठरलेले असतात. ते मधे मधे झाकोळल्यासारखे वाटतात, पण मावळत नाहीत, चमकू लागतात. भारतातलं राजकीय वातावरण गरगर ढवळून काढणाऱ्या या दोन व्यक्तींच्या अंतरंगाची काहीशी कल्पना आप अँड डाऊन हे प्रस्तुत पुस्तक देतं. पुस्तक २०१८ साली प्रसिद्ध झालंय लेखक आहेत, मयंक गांधी. गांधीची दोन प्रमुख वैशिष्ट्यं. ते अर्बन प्लानर आहेत आणि सामाजिक कार्यकर्ते आहे. व्यवस्थापन…

Read More Read More

फेसबुकनं नाव बदललंय.आता मेटा मेटा झालंय. परंतू अगदी नेटकंच या मेटाचं वागणं उघड करणारी माहिती तिथं काम करणाऱ्या लोकांनी जगासमोर मांडली. तेव्हांच प्रश्न निर्माण झाला होता की या मेटाचं काय करायचं. आता तो प्रश्न या मेटाचं काय करायचं असा विचारता येईल.  जगभर मेटाचा उपयोग हिंसा, दंग्यांना चिथावणी देण्यासाठी केला जातोय. सरसकट एकादा धर्म,एकादा समाजगट वाईट ठरवून त्याच्याबद्दल खोटी माहिती व द्वेष पसरवणाऱ्या पोस्टी मेटावर सर्रास मोकाट फिरतात, त्यातल्या जेमतेम शतांश पोस्टी मेटा रोखतं किंवा त्यांच्यावर त्या अयोग्य असल्याचं लेबल चिकटतवतं….

Read More Read More

What Is China? Territory, Ethnicity, Culture and History Zhaoguang. Harvard. ।।   चीन साऱ्या जगाची बाजारपेठ काबीज करायला निघालाय. पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, लंका, म्यानमार इत्यादी आपल्या शेजारच्या देशात चीननं खूप गुंतवणूक केली आहे. आफ्रिका आणि द. अमेरिकेतही अनेक देशात चीननं उद्योग आणि इन्फ्रा स्ट्रक्चरमधे गुंतवणूक केलीय. चीन जगभरच्या देशात माल विकतंय आणि जगभरच्या देशांतून बराच कच्चा मालही विकत घेतंय. आर्थिक बाबतीत चीननं आता अमेरिकेशी स्पर्धा सुरु केलीय, अमेरिका चीन यांच्यात आता आर्थिक लढाईच सुरु झालीय. चीनची ही खटपट म्हणजे साम्राज्यवाद आहे काय? आधुनिक युगात…

Read More Read More

पॅरिसमधील आर्क डी ट्रायंफ ऊर्फ विजय कमान ही १५४ फूट उंचीची इमारत गेल्या महिन्यात पूर्णपणे झाकली गेली होती.ही इमारत मुळात १८०६ साली नेपोलियननं आपला विजय साजरा करण्यासाठी बांधली होती. झाकली म्हणजे तंबोऱ्याला जशी गवसणी घालतात तशी गवसणी त्या इमारतीला घातली गेली होती. उगवत्या सूर्याचा प्रकाश, मावळत्या सूर्याचा प्रकाश, पॅरिसचा बहुरंगी झगमगाट अशा सर्वात ही इमारत सतत वेगवेगळी दिसत असे. लाखो लोकानी इमारतीचं हे बदलतं रूप पाहिलं. हा उद्योग क्रिस्टो जेवाचेफ नावाच्या एका बल्गेरियन माणसाच्या आराखड्यानुसार करण्यात आला होता. क्रिस्टोनं या…

Read More Read More