निळू दामले

अमेरिकन स्प्रिंग अमेरिकेतला असंतोष थंड व्हायला तयार नाही. अमेरिकेतल्या  ७३ टक्के गोऱ्या  नागरीकांना अमेरिकेत वर्णद्वेष आहे हे मान्य आहे. सॉल्ट लेक सिटी मधे काळे फक्त दोन टक्के आहेत, तरीही तिथं गोरी माणसं सतत निदर्शनं करून ब्लॅक लाईव्ज मॅटर या चळवळीला पाठिंबा देत आहेत. १९६६-६८ साली कर्नर कमीशननं म्हटलं होतं “आपला देश दुभंगतोय,दोन विभक्त समाज निर्माण होऊ घातलेत,  एक काळा एक गोरा, असमान आणि विभक्त. ”  निक्सन यांच्या काळात सुरु झालेली ही प्रक्रिया ट्रंप यांच्या काळात जवळपास पूर्णत्वाला गेली.  अमेरिकेत १७…

Read More Read More

  गुलाबो सिताबो या चित्रपटाला मी दहात सात गुण देईन. तो चित्रपट चारही बाजूंनी पहायला मजा येते. त्यातली पात्रं, त्यातलं संगित, चित्रीकरण, संवाद अशा साऱ्याच गोष्टी छान आहेत. गुलाबो सिताबोत लखनऊ शहराचा काहीसा अंदाज येतो. कॅमेरा शहरात फिरला असता, लखनऊची खाऊ गल्ली, लखनऊचे कबाब दाखवले असते तर आणखीनच मजा आली असती आणि ती दृश्यं दाखवण्यासाठी आवश्यक स्पेस या चित्रपटात जरूर आहे. पण फातिमा महल ही हवेली पाहूनही लखनऊची मजा कळते.  हवेलीत नाना आकाराच्या किती तरी खोल्या. खोल्यांची मांडणी आधुनिक इमारतींसारखी…

Read More Read More

REPUBLIC OF RELIGION The Rise and Fall of Colonial Secularism in India. Abhinav Chandrachud. PENGUIN-VIKING. ।। अभिनव चंद्रचूड यांचं Republic of Religion हे पुस्तक भारतातील कायद्याच्या हिशोबात सेक्युलरिझमचा धावता इतिहास सांगतं. सेक्युरलिझमचा अमेरिकेतला अर्थ वेगळा, ब्रीटनमधला वेगळा, भारतातला वेगळा. लेखक चंद्रचूड यांनी लावलेला अर्थ असा- no religion should be established by law as the official state religion and all citizens should have the freedom to practice their own religious beliefs. वरील सूत्राचा आधार घेऊन ब्रिटीशांनी भारतात सेक्युलरिझम कसा आणला किंवा…

Read More Read More

डोनल्ड ट्रंप यांचे नॅशनल सेक्युरिटी सल्लागार  जॉन बोल्टन यांचं पुस्तक प्रसिद्ध झालंय. पुस्तकाचं नाव आहे द रूम व्हेअर इट हॅपंड. या पुस्तकात बोल्टन यांनी ट्रंप यांचे विचार, कामाची पद्धत, धोरणं इत्यादी बाबत आपला अनुभव लिहिला आहे.  सी जिन पिंग यांच्याशी वाटाघाटी करताना ट्रंप यांनी काही अमेरिकन शेतमाल चीननं खरेदी करावा, त्यामुळं शेतकऱ्यांची मतं त्याना मिळतील आणि त्यामुळं ते पुन्हा निवडून येतील असं सी जिन पिंगना सांगितलं. त्या वेळी अमेरिका आणि चीन यांच्यात व्यापार युद्ध चालू होतं, चीनचा माल आयात करायचा…

Read More Read More

काळ्यांना अमेरिकेत क्रूरपणे वागवलं जातं. म्हणजे नेमकं काय होतं? जून २०१०. काळ्या माणसांना अमेरिकेत दिल्या जाणाऱ्या वागणुकीबद्दल असंतोष व्यक्त करणारं आंदोलन साऱ्या जगात उफाळून आलं.   अमेरिकेत सुमारे २४ कोटी गोरे आहेत, २०१५ ते २०२० या काळात पोलिसांकडून मेलेल्या गोऱ्यांची संख्या आहे २३८५. अमेरिकेत ४ कोटी काळे आहेत, पोलिसांकडून मेलेल्यांची संख्या त्याच काळात १२५२ आहे. दर दहा लाखात १२ गोरे मारले जातात आणि दर दहा लाखात ३० काळे मारले जातात.  ।। कलीफ ब्राऊडर, वय वर्षे १६, ब्राँक्समधे रहाणारा. काळा, अनाथ, …

Read More Read More

भारतात तुम्ही कुठंही असा. तुमच्या आसपास एकादा रसायनांचा वापर करणारा  कारखाना असेल तर सावधान.  ।। ७ मे २०२० रोजी गोपालपटनममधे पहाटे २ ते ३ या काळात एक वायू हवेत पसरला. हा वायू गोपालपटनमच्या हद्दीत असलेल्या एलजी पॉलिमर या उद्योगातून निसटला होता. ८ तारखेच्या दुपारपर्यंत सुमारे १०००  माणसं घुसमटली, हॉस्पिटलमधे दाखल झाली. १३  माणसं मेली.  सरकारनं मेलेल्या माणसाना प्रत्येकी १ कोटी रुपये देऊ केले आहेत, बाधितांना गरजेनुसार रक्कम दिली आहे, एकूण या कामी ३० कोटी खर्च होणार आहेत. सरकारनं एलजी पॉलिमरकडून…

Read More Read More

मिनिआपोलिसमधे फ्लॉईडनं दुकानात वस्तू घेताना २० डॉलरची नोट दिली. ती नोट खोटी आहे असं दुकानदाराला वाटलं. त्यानं पोलिसांकडं तक्रार  केली. पोलिस तडक हजर झाले. फ्लॉईडला हातकड्या घातल्या. तो कोणताही विरोध करत नसतांना त्याला खाली पाडलं. हातकड्यांत अडकला असतानाच त्याच्या मानेवर गुडघा दाबून ठेवला. फ्लॉईड म्हणत होता – मला श्वास घेता येत नाहीये, मी मरतोय. तरीही मानेवरचा गुडघा निघाला नाही. फ्लॉईड मेला. बरोब्बर १२ तास आधी न्यू यॉर्कच्या सेंट्रल पार्कमधे एमी कूपर ही गोरी स्त्री कुत्र्याला त्याच्या गळ्यात पट्टा न बांधता…

Read More Read More

मुंबईतल्या धारावीतल्या हज्जारो अधांतरी लोकांनी रस्त्यावर रांगा लावल्या, बसमधे बसण्यासाठी.  बस जाणार होती रेलवेच्या डब्यापर्यंत, रेलवेचा डबा जाणार होता त्यांच्या बिहार, उत्तर प्रदेश, ओदिसा, बंगालमधल्या गावापर्यंत. मुंबईत इतर ठिकाणीही माणसं रेलवे स्टेशनांत गेली, मुंबई सोडण्यासाठी. यांची संख्या काही लाख. ही माणसं दहा बाय दहाच्या घरात रहात, दहा बाय दहाच्या खोलीत खाद्यपदार्थ किंवा प्लास्टिक किंवा चामड्यांच्या वस्तूंचं उत्पादन करत. यांचं दाटीवाटीचं जगणं अत्यंत म्हणजे अत्यंत अनारोग्यकारक होतं.  लातूरमधले डाळ मिल, तेल एक्स्ट्रॅक्शन प्लॅंट इत्यादी ठिकाणी काम करणाऱ्या  सुमारे १० हजार मजुरांनी…

Read More Read More

फडणवीस दोनेक तास वर्षाच्या हिरवळीवर येरझारा घालत होते. थांबेचनात.  त्यांच्या पुढं मागं करणारे कमांडोही दमले.  जेवायची वेळ टळून गेली म्हणून अमृता वहिनी देवेंद्रना शोधत होत्या तर त्यांना देवेंद्र हिरवळीवर फेऱ्या मारताना दिसले. अमृतावहिनीही देवेंद्रांबरोबर फेऱ्या मारू लागल्या. “ आता थांबा, जेवून घ्या, पोट कमी करण्यासाठी इतका अघोरी उपाय करणं बरोबर नाही.” देवेंद्र ऐकायला तयार नाहीत. वहिनींबरोबर साताठ फेऱ्या झाल्या. वहिनी जायला तयार नाहीत म्हटल्यावर धापा टाकत देवेंद्र म्हणाले, “ तुला समजत कसं नाहीये. तिकडं शरद पवारांनी कट रचलाय. ते उद्धव…

Read More Read More

दी वाॅर्डन चित्रपटाला इंग्रजी सब टायटल नाही. चित्रपट इराणी. माणसं काय बोलतात ते कळायला मार्ग नाही. जे पडद्यावर दिसतं तेवढंच पाहून अंदाज बांधायचा. म्हणजे मूकपटच पहायचा म्हणायचं. या सिनेमाबद्दल मी काहीच वाचलं नव्हतं. अगदी कोरा करकरीत होतो. निखिलेश चित्रे या मित्रानं चित्रपट चांगला आहे असं लिहिलं होतं म्हणूनच पहायला घेतला. सुरवात होते कुंद वातावरणात पावसात तुरुंगाच्या एका दालनात. फाशीचा फलाट मोडला जात असतो, फाशीचा दोर ज्या खांबाला लटकत असतो तो खांब काढायच्या बेतात काही तुरूंग कर्मचारी असतात. एक मेजर दर्जाचा…

Read More Read More