निळू दामले

बोरीबंदर स्टेशनमधून बाहेर पडल्यावर समोर दिसतो एक कबूतर खाना. तिथं असंख्य कबूतरांची फडफड आणि गुटरगू. अखंड. तिथंच उजव्या हाताला आहे पुस्तकाचं नवं कोरं दुकान. Wayword and Wise. इमारत ब्रिटीश आहे. स्वतःचं एक स्वतंत्र व्यक्तिमत्व पांघरलेली, लक्ष वेधून घ्यायला नकार देणारी. दुकानाची पाटी वेगळी, निळ्या रंगाची,  लक्ष वेधून घ्यायला नकार देणारी. आजूबाजूला बसेस, कार, उडुपी हॉटेलं आणि कबुतरांचा गोंगाट. दुकानात दिव्यांचा लखलखाट नाही.  दीर्घ काळ टिकलेल्या, मुरलेल्या गोष्टी वातावरणात असतात. लंडनमधे, मँचेस्टरमधे, एडिंबरात जुन्या पबमधे गेल्यावर जसं वाटावं तसं काहीसं. दुकानात…

Read More Read More

सौदी इराणमधल्या प्राचीन संघर्षातलं एक नवं वळण. ।।  इराण आणि सौदी अरेबिया यांनी आपसातले राजनैतिक संबंध तोडले आहेत. दूतावास बंद करावेत, राजदूतानी आपापल्या देशात परत जावं असे आदेश दोन्ही देशांनी काढले आहेत. सौदीनं अल निम्र या शिया पुढाऱ्याचा केलेला शिरच्छेद हे या घटनेचं तात्कालिक कारण आहे. सौदीचं म्हणणं होतं की अल निम्र सौदी हिताच्या विरोधात भाषणं करत होते, हिंसेला चिथावणी देत होते, सौदीविरोधात इतर देशांनी (इराणनं) कारवाई करावी असं सुचवत होते.  सौदीनं त्यांच्यावर देशद्रोहाचा आरोप ठेवला होता. इराणचं म्हणणं आहे…

Read More Read More

पुस्तकांची दुकानं ।। न्यू यॉर्कमधे ५९  व्या स्ट्रीटवर एक सहा मजली इमारत आहे. विटांची, खूपच जुनी, विटांची. इमारतीच्या शेजारी आधुनीक गगनचुंबी इमारती आहेत. त्यांची दर्शनी बाजू काचांनी मढवलेली. ही तुलनेनं बुटकी इमारत विटांची आणि जुन्या खिडक्यांची. या इमारतीत तळाला एक बार आहे आणि एक लँपशेड्सचं दुकान आहे. या इमारतीत आर्गझी नावाचं जुन्या पुस्तकांचं दुकान आहे. १९५३ मधे लू कोहेन या माणसानं ही इमारत विकत घेतली, त्यात हे दुकान उघडलं. आर्गझीमधे जुनी, दुर्मीळ, लेखकाची सही असलेली, देखणी, इत्यादी पुस्तकं आहेत. त्या…

Read More Read More

शरद जोशी यांनी त्यांच्या स्थावर जंगम मालमत्तेची विल्हेवाट लावली. जाहीरपणे. सगळं लिहून ठेवलं होतं. पारदर्शक. कोणालाही पहाता यावं अशा रीतीनं. रहातं घर आपल्या दोन मुलींना दिलं. साताठ एकर जमीन होती. ती शेतकरी संघटनेला दिली. साठ सत्तर लाख रुपये होते. ते त्यांच्यासोबत सावलीसारखे राहिलेल्या  सचीव, व्यक्तीगत सेवा करणारा माणूस आणि ड्रायव्हर यांना दिले. आयुष्यभरात जमा केलेली सगळी संपत्ती फार तर दीडेक कोटीची. वाटणीची ही बातमी प्रसिद्ध झाली त्याच दिवशी, याच बातमीपाठोपाठ महाराष्ट्र विधान सभेच्या निवडणुकीचीही बातमी प्रसिद्ध झाली. या निवडणुकीतल्या उमेदवारांची…

Read More Read More

पॅरिसमधल्या दहशतवादी हल्ल्यांनतर ब्रीटनमधल्या मुसलमानांचा अपमान करण्याच्या घटना वाढल्या आहेत. बुरखा घातलेल्या  स्त्रीला  बसमधे, भुयारी रेलवेत, मेट्रोत शिव्या दिल्या जातात.   माणूस मुसलमान आहे असं त्याच्या कपड्यांवरून किंवा दाढीवरून कळलं की  दहशतवादी, स्कम, इत्यादी शेलक्या शिव्या दिल्या जातात. सार्वजनिक ठिकाणी त्यांना फिरणं कठीण करून टाकलं जातं. अकरा सप्टेंबरच्या न्यू यॉर्क टॉवर घटनेनंतर मुसलमान आणि शिखांना ब्रीटनमधे धोपटण्यात आलं. २०१३ साली वुलिचमधे एका ब्रिटीश सैनिकाला मुसलमान अतिरेक्यांनी ठार मारलं तेव्हांही मुसलमानांना मारहाण, अपमानास्पद वागणुक देण्याच्या घटना वाढल्या होत्या.मुसलमान अतिरेक्यांनी जगात कुठंही धांदल…

Read More Read More

भारतात मुक्त अर्थव्यवस्थेचा विचार प्रभावीपणानं मांडणारा शरद जोशी हा पहिला माणूस. शरद जोशीनी २००५ साली खाजगी विधेयक मांडून राज्यघटनेच्या प्रस्तावनेतील आणि भारतीय निर्वाचन कायद्यातील समाजवाद हा शब्द काढून टाकावा अशी मागणी केली.  १९७७ साली त्यावेळच्या जनता पक्षाच्या सरकारनं घटनादुरुस्ती करून हा शब्द राज्यघटनेत घातला होता. जोशींनी मांडलेल्या विधेयकावर   किरकोळ चर्चा होऊन ते विधेयक नामंजूर करण्यात आलं होतं. जोशींचं म्हणणं होतं – राज्यघटनेत समाजवाद या संकल्पनेची व्याख्या कुठंही केलेली नाही. तसंच लोकशाही व्यवस्थेमधे एकाद्या संकल्पनेशी मतभेद, विरोध दर्शवण्याचं स्वातंत्र्य नागरिकाला…

Read More Read More

पुन्हा पुन्हा सलमान एके दिवशी मुंबईतल्या वांद्रा विभागात फूटपाथवर झोपलेल्या माणसांवर एक गाडी आदळली. त्या दणक्यात दोन माणसं मेली चार जखमी झाली. ही माणसं गंमत म्हणून फूटपाथवर झोपलेली नव्हती. त्यांना घरं नव्हती. पोट भरण्यासाठी ती मुंबईत रहात होती, घरांशिवाय. सकाळच्या विधीपासून तर रात्रीच्या सेक्सलाईफ आणि नंतरच्या झोपेपर्यंत सारं काही रस्त्यावर. यात त्यांना सुख नव्हतं. आसपासचे लक्षावधी लोक, काही अंतरावर रहाणारा सलमान खान नावाचा सिनेनट, सुखात रहातात हे त्यांना दिसत होतं.  त्यांचा इलाज नव्हता. घटनेनंतर कित्येक तास पोलिस कारवाई करायला तयार…

Read More Read More

डेली टाईम्स या लाहोरहून प्रसिद्ध होणाऱ्या दैनिकाचे संपादक रशीद रहमान यांनी संपादकपदाचा राजीनामा दिला. पाकिस्तानातलं लष्कर काम करू देत नाही, लेख आणि बातम्या छापताना सतत अडथळे आणतात, धमक्या देतात असा आरोप त्यांनी केला. त्याच सुमारासा मोहंमद तकी, फ्लॉरिडास्थित डाक्टर, यांचा स्तंभ लष्करानं बंद करायला लावला. तकी लष्कराच्या कारभाराबद्दल टीका करत असत. थोडक्यात असं की आता हा पेपर बंद होण्याच्या वाटेवर आहे. २०११ मधे लष्कराची फूस असलेल्या हस्तकानं ज्याना ठार मारलं ते सलमान तासीर या दैनिकाचे मालक होते. तासिर उद्योगपती होते….

Read More Read More

भारताची शेती व्यवस्था चांगली नसल्यानं भारतात पैसे गुतवतांना अमळ विचार करावा, काळजी घ्यावी असं मत  चार्ल्स स्लॅब या संस्थेनं नोंदवलं आहे. ही संस्था जगभरच्या गुंतवणुकदारांना सल्ला देत असते.  चार्ल्स स्लॅबचं निरीक्षण नवं नाही. गेली वीसेक वर्षं भारतातलं शेतीचं उत्पन्न घसरत चाललं आहे. भारतातले जमीन विषयक कायदे, शेतमालाच्या किमतींचं आणि व्यवहाराचं नियंत्रण करणारे कायदे, एकूणच शेतकरी विषयक कायदे शेतीला मारक ठरले आहेत. बहुसंख्य शेतकऱ्यांकडं एक हेक्टर जमीन. वीज व पाण्याची खात्री नाही. अशा स्थितीत एका हेक्टरातून निघणार काय?  ना शेतकऱ्याला फायदा…

Read More Read More

 १९२६ साली केमाल पाशानं ऑटोमन खिलाफत बरखास्त केली. त्यानं अधिकृतरित्या राज्य – स्टेट- शरियापासून आणि कुराणापासून मुक्त केलं. अल बगदादी आणि आयसिसला पुन्हा एकदा खिलाफत म्हणजे सर्वंकष धर्मराज्य प्रस्थापित करायचं आहे. आधुनिकता आणि आधुनिक समाज न समजलेल्या इस्लामी लोकांना खिलाफत या कल्पनेचं फार आकर्षण आहे.  इस्लामचं राज्य असलेल्या पाकिस्तान किवा सौदी अरेबियात इस्लामी माणसं सुखी नाहीत. इस्लामी राज्य नसलेले अमेरिका, युरोप, भारत इत्यादी देशात मुसलमान सुखानं जगत आहेत. असं असूनही  काही मुसलमानांना वाटतं की त्यांची काल्पनिक दुःखं   खिलाफत स्थापन…

Read More Read More