निळू दामले

पॅरिसमधल्या दहशतवादी हल्ल्यांनतर ब्रीटनमधल्या मुसलमानांचा अपमान करण्याच्या घटना वाढल्या आहेत. बुरखा घातलेल्या  स्त्रीला  बसमधे, भुयारी रेलवेत, मेट्रोत शिव्या दिल्या जातात.   माणूस मुसलमान आहे असं त्याच्या कपड्यांवरून किंवा दाढीवरून कळलं की  दहशतवादी, स्कम, इत्यादी शेलक्या शिव्या दिल्या जातात. सार्वजनिक ठिकाणी त्यांना फिरणं कठीण करून टाकलं जातं. अकरा सप्टेंबरच्या न्यू यॉर्क टॉवर घटनेनंतर मुसलमान आणि शिखांना ब्रीटनमधे धोपटण्यात आलं. २०१३ साली वुलिचमधे एका ब्रिटीश सैनिकाला मुसलमान अतिरेक्यांनी ठार मारलं तेव्हांही मुसलमानांना मारहाण, अपमानास्पद वागणुक देण्याच्या घटना वाढल्या होत्या.मुसलमान अतिरेक्यांनी जगात कुठंही धांदल…

Read More Read More

भारतात मुक्त अर्थव्यवस्थेचा विचार प्रभावीपणानं मांडणारा शरद जोशी हा पहिला माणूस. शरद जोशीनी २००५ साली खाजगी विधेयक मांडून राज्यघटनेच्या प्रस्तावनेतील आणि भारतीय निर्वाचन कायद्यातील समाजवाद हा शब्द काढून टाकावा अशी मागणी केली.  १९७७ साली त्यावेळच्या जनता पक्षाच्या सरकारनं घटनादुरुस्ती करून हा शब्द राज्यघटनेत घातला होता. जोशींनी मांडलेल्या विधेयकावर   किरकोळ चर्चा होऊन ते विधेयक नामंजूर करण्यात आलं होतं. जोशींचं म्हणणं होतं – राज्यघटनेत समाजवाद या संकल्पनेची व्याख्या कुठंही केलेली नाही. तसंच लोकशाही व्यवस्थेमधे एकाद्या संकल्पनेशी मतभेद, विरोध दर्शवण्याचं स्वातंत्र्य नागरिकाला…

Read More Read More

पुन्हा पुन्हा सलमान एके दिवशी मुंबईतल्या वांद्रा विभागात फूटपाथवर झोपलेल्या माणसांवर एक गाडी आदळली. त्या दणक्यात दोन माणसं मेली चार जखमी झाली. ही माणसं गंमत म्हणून फूटपाथवर झोपलेली नव्हती. त्यांना घरं नव्हती. पोट भरण्यासाठी ती मुंबईत रहात होती, घरांशिवाय. सकाळच्या विधीपासून तर रात्रीच्या सेक्सलाईफ आणि नंतरच्या झोपेपर्यंत सारं काही रस्त्यावर. यात त्यांना सुख नव्हतं. आसपासचे लक्षावधी लोक, काही अंतरावर रहाणारा सलमान खान नावाचा सिनेनट, सुखात रहातात हे त्यांना दिसत होतं.  त्यांचा इलाज नव्हता. घटनेनंतर कित्येक तास पोलिस कारवाई करायला तयार…

Read More Read More

डेली टाईम्स या लाहोरहून प्रसिद्ध होणाऱ्या दैनिकाचे संपादक रशीद रहमान यांनी संपादकपदाचा राजीनामा दिला. पाकिस्तानातलं लष्कर काम करू देत नाही, लेख आणि बातम्या छापताना सतत अडथळे आणतात, धमक्या देतात असा आरोप त्यांनी केला. त्याच सुमारासा मोहंमद तकी, फ्लॉरिडास्थित डाक्टर, यांचा स्तंभ लष्करानं बंद करायला लावला. तकी लष्कराच्या कारभाराबद्दल टीका करत असत. थोडक्यात असं की आता हा पेपर बंद होण्याच्या वाटेवर आहे. २०११ मधे लष्कराची फूस असलेल्या हस्तकानं ज्याना ठार मारलं ते सलमान तासीर या दैनिकाचे मालक होते. तासिर उद्योगपती होते….

Read More Read More

भारताची शेती व्यवस्था चांगली नसल्यानं भारतात पैसे गुतवतांना अमळ विचार करावा, काळजी घ्यावी असं मत  चार्ल्स स्लॅब या संस्थेनं नोंदवलं आहे. ही संस्था जगभरच्या गुंतवणुकदारांना सल्ला देत असते.  चार्ल्स स्लॅबचं निरीक्षण नवं नाही. गेली वीसेक वर्षं भारतातलं शेतीचं उत्पन्न घसरत चाललं आहे. भारतातले जमीन विषयक कायदे, शेतमालाच्या किमतींचं आणि व्यवहाराचं नियंत्रण करणारे कायदे, एकूणच शेतकरी विषयक कायदे शेतीला मारक ठरले आहेत. बहुसंख्य शेतकऱ्यांकडं एक हेक्टर जमीन. वीज व पाण्याची खात्री नाही. अशा स्थितीत एका हेक्टरातून निघणार काय?  ना शेतकऱ्याला फायदा…

Read More Read More

 १९२६ साली केमाल पाशानं ऑटोमन खिलाफत बरखास्त केली. त्यानं अधिकृतरित्या राज्य – स्टेट- शरियापासून आणि कुराणापासून मुक्त केलं. अल बगदादी आणि आयसिसला पुन्हा एकदा खिलाफत म्हणजे सर्वंकष धर्मराज्य प्रस्थापित करायचं आहे. आधुनिकता आणि आधुनिक समाज न समजलेल्या इस्लामी लोकांना खिलाफत या कल्पनेचं फार आकर्षण आहे.  इस्लामचं राज्य असलेल्या पाकिस्तान किवा सौदी अरेबियात इस्लामी माणसं सुखी नाहीत. इस्लामी राज्य नसलेले अमेरिका, युरोप, भारत इत्यादी देशात मुसलमान सुखानं जगत आहेत. असं असूनही  काही मुसलमानांना वाटतं की त्यांची काल्पनिक दुःखं   खिलाफत स्थापन…

Read More Read More

नारिंगी जंप सुट घातलेला एक मध्यम वयीन माणूस गुढग्यावर उभा. नारिंगी जंप सुट.  ग्वांटानामो बे या अमेरिकन छळछावणीतल्या माणसांना असे कपडे घालावे लागत. अफगाणिस्तान, आखाती देश  इत्यादी ठिकाणी पकडलेले जिहादी ग्वांटानामो बे छावणीत दाखल केले जात.  नारिंगी सूट घातलेला माणूस आहे जेम्स फॉली.  अमेरिकन पत्रकार. कित्येक महिने तो सीरिया-इराकमधील युद्ध-संघर्षाच्या बातम्या देत असे, फिल्म्स करत असे. त्याच्या मागं उभा आहे काळे कपडे घातलेला आयसिसचा जिहादी.  जेम्स फॉली भाषण करतो. अमेरिकन सरकारला विनंती करतो की त्यांनी इस्लामच्या विरोधात चालवलेलं युद्ध बंद…

Read More Read More

२०१५ चं साहित्याचं नोबेल पारितोषिक स्वेतलाना अॅलेक्सिविच या पत्रकार महिलेला मिळालंय. त्यांची काही प्रसिद्ध, प्रभावी पुस्तकं अशी – व्हॉईसेस फ्रॉम चेर्नोबिल,  झिंकी बॉईज (अफगाण युद्धातल्या रशियनांची कथनं), वॉर्स अनवुमनली फेस (दुसऱ्या महायुद्धात भाग घेतलेल्या रशियन स्त्रियांच्या कहाण्या). अॅलेक्सिविच सध्या बेलारूसची राजधानी मिन्स्क या शहरात रहातात. नारोवल या गावातल्या स्थानिक पेपरात त्या काम करतात. त्यांनी लिहिलेली पुस्तकं सोवियेत युनियनच्या राज्यकर्त्यांना मान्य नसल्यानं त्यांना फ्रान्स, जर्मनीत परागंदा व्हावं लागलं होतं.  बेलारुस हा त्यांचा पूर्व युरोपियन देश सोवियेत युनियनमधून मुक्त झाल्यावर त्या आपल्या…

Read More Read More

शहरातल्या मोकळ्या जागा, गच्च्या, बाल्कन्या इत्यादी ठिकाणी करता येणारी शेती म्हणजे शहर शेती. शेती म्हणजे वनस्पती वाढवण्याची सवय माणसाला कित्येक हजार वर्षांपासून आहे. खतं, जंतुनाशकं, संस्कारित बिया आणि सिंचन या गोष्टी हाताशी आल्यावर विसाव्या शतकात शेतीबद्दलच्या कल्पना बदलल्या. माहिती तंत्रज्ञानानं जगातल्या शेतीत गुंतलेल्या अगणित प्रक्रियांची माहिती प्रकाशापेक्षाही जास्त वेगानं गोळा करणं आणि त्या माहितीची तितक्याच वेगानं घुसळण करून वनस्पतीचा वाढीला क्रांतीकारक दिशा दिली.   शेतीबद्दलची पारंपरीक कल्पना आणि व्यवहार आता एकदमच बाजूला पडला आहे. निसर्गानं वनस्पतीच्या उत्पादनावर टाकलेल्या मर्यादाही नव्या तंत्रज्ञानानं…

Read More Read More

२०१६ च्या नोबेल शांतता पारितोषिकाच्या रांगेत पोप, अँगेला मर्केल आणि इराणचा न्युक्लियर कार्यक्रम थांबवणारे मुत्सद्दी उभे होते. पोपनी जगभरचे गरीब आणि वादळात सापडलेल्या १.२ अब्ज कॅथलिकांना दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला होता. मर्केल यांनी लाखो असहाय्य अरब निर्वासितांना आपल्या देशात वसवायचं आश्वासन दिलं. इराणला अणुबाँब पासून दूर नेलं अमेरिकन-इराणी मुत्सद्द्यांनी. या साऱ्यांना दूर सारून अगदीच अनपेक्षित ‘ट्युनीशियन राष्ट्रीय संवाद चौकडी’ ला देण्यात आलं. या चौकडीत जनरल ट्रेड युनियन, मानवी अधिकार संघटना, वकील संघटना आणि उद्योगी संघटनांची परिषद यांचा समावेश आहे. या…

Read More Read More